Socjotechnika jest próbą praktycznego podejścia do socjologii, traktowana bywa jako dyscyplina odrębna lub jako jedna z możliwych funkcji tej nauki. Przez socjotechnikę rozumie się zespół ogólnych zaleceń dotyczących tego, jak przy uwzględnieniu istniejących ocen społecznych dokonywać świadomie przekształceń po to, aby osiągnąć zamierzone społecznie cele[1].
Pionierami koncepcji socjotechnik byli myśliciele XX wieku. I tak L. Petrażycki rozwijał idee polityki prawa, to jest nauki węższej niż socjotechnika, zajmującej się tym,
w jaki sposób za pomocą środków prawnych dokonywać racjonalnych zmian życia społecznego. Jego myśl rozwijał R.Pound na gruncie amerykańskim. W.Lenin zajmował się socjotechniką rewolucji formułując zalecenia mówiące o tym, jak dokonywać przekształceń w ramach wielkich struktur społecznych. G.Myrdal podejmował problem rozwiązywania konfliktów społecznych przez użycie świadomej wiedzy socjologicznej. On też a później K.Popper rozpowszechniali rozmaite dyrektywy socjotechniczne i przyczynili się do podjęcia analizy i refleksji dotyczących socjotechniki jako takiej. Na gruncie polskim socjotechniką zajmował się St. Ossowski.
Obecnie refleksja socjotechniczna zwraca się ku czterem głównym rejonom życia społecznego: prawo, problematyka władzy, środki masowego oddziaływania i wychowanie. Problematyka socjotechniczna może dotyczyć małych grup i wielkich struktur. O ile socjotechniczne oddziaływanie na małe grupy jest stosunkowo łatwo sprawdzalne o tyle skuteczność socjotechnicznego oddziaływania na wielkie struktury jest bardzo złożona. Można wyróżnić trzy podstawowe sposoby patrzenia na socjotechnikę:
1. Z punktu widzenia zaradności zbiorowej, tej, która faktycznie w życiu społecznym funkcjonuje oraz tej, która powinna być stosowana. Wyróżniamy tu zaradność zastaną i zaradność funkcjonalną.
2. Z punktu widzenia organizacji życia naukowego w zakresie nauk społecznych uwzględniając zagadnienia dotyczące organizacji badań naukowych ich stosunku do społecznego zapotrzebowania na wyniki analiz, itd.
3. Z punktu widzenia klasyfikacji nauk żeby wprowadzić ład w nagromadzone doświadczenia porządkowanie refleksji i badań naukowych[2].
Negocjacje jako rodzaj socjotechniki kształtują się w następujący sposób.
Obecnie traktuje negocjacje się jako „wzajemne przekonywanie się do modyfikacji ofert w taki sposób, aby obie strony uzyskały możliwie duże korzyści[3]”.
Negocjacje są jednym ze sposobów uzyskania od innych tego, czego od nich chcemy. Nazywane są też zwrotnym procesem komunikowania się w celu osiągnięcia porozumienia
w sytuacji, gdy strony są lub mają być związane interesami wspólnymi lub przeciwnymi. Celem negocjacji jest osiągnięcie porozumienia, a więc znalezienie wspólnego rozwiązania zwanego też consensusem[4].
W szerokim ujęciu negocjacje to każda rozmowa, której celem jest uzgodnienie stanowiska w danej sprawie, czyli porozumienie się. W drodze negocjacji strony osiągają korzystne rozwiązania nawet w przypadku konfliktu interesu
Przebieg negocjacji uzależniony jest od podmiotu i przedmiotu negocjacji, warunków ich przebiegu i czynników sytuacyjnych
Członkowie zespołu negocjacyjnego powinni mieć wyznaczone role, a szczególnie lidera, sekretarza – protokolanta, specjalistów od poszczególnych spraw. Zespół może też korzystać z ekspertów, np. prawników, rzeczoznawców, biegłych[5].
Oczywiście powyższe definicje nie są jedyną wykładnią pojęcia negocjacji.
[1] M.K. Mlicki, Socjotechnika. Zagadnienia etyczne i prakseologiczne, Ossolineum, Wrocław 1986, s. 16.
[2] Tamże, s. 21.