Program zarządzania jakością

5/5 - (2 votes)

Praca magisterska

Innym przykładem programu zarządzania jakością jest chociażby teoria Sześciu Sigm wprowadzona w Motoroli w połowie lat 80. przez Boba Galvina oraz Billa Smitha. Jest obecnie używana w wielu światowych koncernach takich jak GE, Honeywell, Raytheon czy Microsoft.

Gdy w Japonii, a potem w Stanach Zjednoczonych rozwijał się TQM, w Europie Zachodniej tworzyły się normy ISO. Wspomniane wcześniej nagrody jakości łączą niejako idee TQM oraz norm ISO. O ważnej pozycji satysfakcji w ich przyznawaniu posłużę się przykładem Polskiej Nagrody Jakości.

Rysunek 3. Filary – kryteria Polskiej Nagrody Jakości

Źródło: Opracowanie własne

W dziewięciu filarach zarządzania przez jakość w przedsiębiorstwie, jako najważniejszy, wymienia się „koncentrację na kliencie” czyli spełnienie jego wymagań (usatysfakcjonowanie). Ponieważ, „aby osiągnąć sukces, przedsiębiorstwo musi tak organizować swoją pracę, aby wytwarzać produkty i usługi wysokiej jakości. Jest to możliwe, jeśli każdy pracownik zobowiąże się do spełniania potrzeb klienta.” .

Wracając do ewolucji marketingu, ciekawe wnioski wyciągnął Philips Kotler weryfikując teorie marketingowe, które przez 30 lat opisywał we wciąż wznawianych wydaniach swojej książki „Marketing management”. On również dostrzegł nowe trendy. Stwierdził, że zmiana w klasycznym marketingu polegała na dostrzeżeniu, iż wymiana między klientem a przedsiębiorstwem dotyczy czegoś więcej niż tylko towarów i pieniędzy. Zasadnicza zmiana wynikała więc z przesunięcia punktu koncentracji ze zdobywania klientów na proces ich utrzymywania. Przecież klient nie tylko oczekuje wartości, ale również sam ją oferuje przedsiębiorstwu.

Zasadnicze różnice między „przeszłym” i „obecnym” marketingiem obrazuje poniższa tabelka.

Tabela 1. Zmiany trendów marketingowych

W przeszłości Obecnie
Pozyskanie klienta Utrzymanie klienta
Skupienie się na transakcji Skupienie się na dobrych kontaktach
Zysk z każdej operacji Zysk oparty na długoterminowej współpracy
Reklama Zintegrowana komunikacja marketingowa
Baza danych wyników sprzedaży Baza danych klientów
Cena oparta na kosztach Cena oparta na wartości, którą klient jest gotowy zapłacić
Podejmowanie decyzji opierając się na bazie danych Podejmowanie decyzji opierając się na modelu zachowań konsumenckich

Źródło: Jacek Otto Marketing relacji. Koncepcja i stosowanie ” wyd. C.H. Beck 2004, Warszawa s. 32 za M. Wejtko „Dożywotni romans z klientem” „Marketing serwis, 11/1998, s. 13.

Kończąc wywód o historii, chciałabym zacytować J. Otto za Strzyżewską, Thomasem i Piotrkowskim, którzy opisali cechy nowoczesnego marketingu (Otto 2004, s. 32):

  • „koncentracja uwagi na zatrzymaniu klienta na zawsze; celem firmy jest zdobycie i utrzymanie rynku,
  • elastyczny indywidualny marketing, intensywne kontakty i dialog z klientami,
  • koncentracja na korzyściach, j akie firma przekazuj e klientowi,
  • bardzo duże znaczenie marki,
  • rosnące znaczenie etyki w marketingu,
  • działania firmy uwzględniające nie tylko klienta, ale także otoczenie,
  • odpowiedzialność wszystkich pracowników za marketingową orientację firmy,
  • długi horyzont planowania (planowanie strategiczne).”

Analiza poziomu satysfakcji klientów

5/5 - (1 vote)

Analiza satysfakcji również przyniosła ciekawe wyniki. Średnia satysfakcji z realizacji kryteriów pierwszej listy wyniosła 7,3 na 10, co oznacza, że klienci są raczej zadowoleni (patrz skala oceny satysfakcji w ankiecie dla klientów – załącznik 9). Na tej liście nie ma kryteriów, które by nie satysfakcjonowały klientów. Najniższe oceny dostały czynniki: „sprzedawcy sportowcami” oraz „zero czekania (rejon + kasa)”. Otrzymały one ocenę średnia niższą niż 7. Współczynnik zmienności wskazuje, że oceny były bardzo różnorodne, jednak opinie charakteryzują się mniejszą zmiennością niż w przypadku ważności. Klienci najbardziej zadowoleni są z „czystości sklepu” (najniższa ocena wynosi 3). Kryterium najważniejsze, czyli „jakość produktów”, otrzymało ocenę 7,6.

Poniższa tabela przedstawia kryteria pierwszej listy uporządkowane według poziomu satysfakcji.

Tabela 23. Atrybuty „pierwszej listy” według średnich ocen satysfakcji

Kryteria Liczba

wskazań

Średnia

ocen

waanaści

Odch.

staad.

Wsp.

zmieaancci

Occna

mam

Occea

mim

Rozstęp

ocnn

Czystość sklepu i personelu 270 8,10 1,5 18,1% 10 3 7
Grzeczność personelu 275 7,88 1,5 19,0% 10 1 9
Parking 262 7,81 1,6 20,9% 10 1 9
Jakość produktów 272 7,60 1,6 20,5% 10 2 8
Polityka wymiany 206 7,56 1,6 21,8% 10 1 9
Miła obsługa 238 7,52 1,6 21,7% 10 1 9
Produkty zachęcające 249 7,41 1,6 21,7% 10 1 9
Kompetencje techniczne 255 7,36 1,6 22,1% 10 1 9
Karta klienta 214 7,31 2,0 27,9% 10 1 9
Wybór produktów 265 7,30 1,8 25,3% 10 1 9
Towarzyszenie na zewnątrz 169 7,28 1,7 23,0% 10 1 9
Towarzyszenie wewnątrz sklepu 190 7,28 1,6 22,3% 10 1 9
Serwis posprzedażowy 210 7,27 2,0 26,9% 10 1 9
Raport jakości do ceny 275 7,27 1,6 22,4% 10 1 9
Ceny na wysięgnikach 239 7,21 1,7 23,1% 10 1 9
Klarowność oferty 266 7,15 1,7 23,2% 10 2 8
Wydarzenia (np. Trocathlon) 178 7,13 1,9 26,8% 10 1 9
Dynamizm sklepu 255 7,13 1,5 21,5% 10 1 9
Dyspozycyjność sprzedawców 273 7,12 1,8 25,6% 10 1 9
Ceny produktów 274 6,95 1,7 24,3% 10 1 9
Sprzedawcy sportowcami 227 6,92 1,8 26,5% 10 1 9
Zero czekania (rejon+kasa) 264 6,64 1,8 27,6% 10 1 9
średnia: 7,33 Max: 27,9%

Źródło: Opracowanie własne.

Poziom satysfakcji z najważniejszych kryteriów drugiej listy (porównaj: tabela 22.) przedstawia poniższa tabelka. Są one posegregowane według poziomu satysfakcji.

Tabela 24. Atrybuty „drugiej listy” według średnich ocen satysfakcji

Kryteria « drugiej listy » wybierane najczęściej według ocen satysfakcji Średnie ocen satysfakcji Odch.

stand.

Współ.

zmienności

Dostępność sklepu 8,58 2,02 28,83%
Przestrzeń (alejki w sklepie) 8,34 1,68 24,09%
Punkt informacyjny 8,27 1,67 22,11%
Przymierzalnie 8,19 1,58 20,82%
Marki pasje „Decathlon” 8,11 1,20 13,97%
Godziny otwarcia 8,09 1,54 19,10%
Dynamizm sprzedawców 8,05 1,68 20,76%
Ekspozycja produktów 7,80 1,35 16,37%
Tete de Gondole 7,74 1,31 17,62%
Toalety 7,72 1,23 15,75%
Produkt niebieski 7,61 1,48 19,14%
Słuchanie klienteli 7,54 1,51 20,51%
Operacje handlowe 7,54 2,34 33,91%
Innowacyjność produktów 7,41 1,72 21,03%
Sezonowość produktów 7,38 2,39 30,94%
Orientacja (oznakowanie) 7,26 1,24 14,85%
Wybór marek 7,01 1,38 18,25%
Dostępność produktów 6,96 1,10 13,56%
Katalogi 6,91 1,67 23,05%

Źródło: Opracowanie własne.

Na tej liście jest dużo kryteriów, które faktycznie satysfakcjonują klientów (oceny średnie powyżej 8). Różnorodność ocen jest większa niż w przypadku kryteriów z listy pierwszej. Średnia satysfakcja ze wszystkich 39 kryteriów drugiej listy wynosi 7,5. W przypadku kryteriów zamieszczonych w powyższej tabelce wynosi ona 7,71. Odnośnie dwóch najważniejszych kryteriów na tej liście (oznaczone kolorem czerwonym) satysfakcja plasuje się koło 7.

Ogólnie poziom satysfakcji ze wszystkich ocen nadawanych kryteriom łącznie z pierwszej i drugiej listy wynosi 7,4.

Etap III: Badania pilotażowe ankiety klientowskiej

5/5 - (2 votes)

Czynniki wygenerowane z poprzednich etapów posłużyły mi do zbudowania pierwszej ankiety testowej (załącznik 7.). Budując kwestionariusz wspierałam się poradami Hilla i Alexandra (Hill, Alexander 2003, s. 154-199) oraz wskazówkami Mazurek- Łopacińskiej (Mazurek-Łopacińska 2002, s. 178-189). Wyodrębniłam w niej trzy główne części:

  • profil klienta,
  • kryteria satysfakcji istotne w opinii personelu Decathlonu (ocenie ważności i satysfakcji poddane są wszystkie czynniki znajdujące się w tej grupie) (pierwsza lista kryteriów),
  • komplementarne czynniki satysfakcji klienta (druga lista kryteriów).

Profil klienta podzielony był na części: „a” i „b”. Część „a” znajdowała się na początku kwestionariusza i zawierała trzy pytania: dwa czyszczące, dotyczące ostatniej wizyty w sklepie oraz ilości dokonanych w sklepie zakupów. Oba pytania miały na celu eliminację klientów, którzy w ostatnim roku nie pojawili się w Decathlonie, bądź nic w nim nie kupili. W trzecim pytaniu tej części prosiłam o wskazanie dwóch najczęściej odwiedzanych przez siebie rejonów. Część „b” umiejscowiłam na końcu kwestionariusza. Pełniła ona rolę metryczki, więc znajdowały się tam pytania o wiek, płeć, posiadanie dzieci, przynależność do organizacji sportowej (biorąc pod uwagę popularność i różnorodność klubów sportowych we Francji, posłużyło to do weryfikacji intensywności uprawianego sportu, a nazwa klubu informowała o typie uprawianego sportu).

Część druga, czyli „czynniki satysfakcji istotne w opinii personelu”, zawierała dwie tabele z dwudziestoma dwoma czynnikami satysfakcji klienta, które wygenerowałam, jako ważne w procesie analizy ankiet ważności, wypełnionych przez personel. Pierwsza tabela służyła do zakreślenia opinii na skali liczbowej, na temat ważności danego czynnika. Skalę ważności, którą się posłużyłam, ilustruje poniży rysunek.

Rysunek 16. Skala ważności zastosowana w ankiecie

Brak opinii 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Nieważne              Raczej                 Raczej               Bardzo

nieważne              ważne                ważne

Źródło: Opracowanie własne.

Druga tabela zawierała tę samą listę atrybutów, tym razem celem było oznaczenie na skali liczbowej poziomu satysfakcji z realizacji tych czynników. Skalę, którą wykorzystałam zawiera poniższy rysunek.

Rysunek 17. Skala satysfakcji zastosowana w ankiecie

Brak opinii 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Raczej nie- Raczej

Zawiedziony , Zadowolony, Zachwycony

Źródło: Opracowanie własne.

Część trzecia – komplementarne czynniki satysfakcji klienta – zawierała pogrupowaną listę 46 czynników z możliwością dodania 4 nowych. Prosiłam o wybranie z listy maksymalnie pięciu czynników, które, według respondenta, mają ważność maksymalną (9 lub 10 odnośnie wcześniejszej skali ważności). W następnym pytaniu prosiłam o nadanie poziomu satysfakcji czynnikom wybranym z wcześniejszej listy 50 czynników (46 danych + 4 propozycje) według zamieszczonej wcześniej skali oceny satysfakcji. Poprosiłam również respondentów o wybranie 5 czynników o ważności minimalnej (1 lub 2 odnośnie wcześniejszej skali ważności).

Całość opatrzona była wstępem i komentarzami tłumaczącymi każdą część kwestionariusza. Na końcu umieściłam również miejsce na komentarze. Ankieta liczyła 12 pytań zamkniętych i jedno półotwarte, rozmieszczone na czterech stronach. Każdy kwestionariusz zaopatrzyłam w małą żółtą karteczkę informującą, iż jest to test ankiety. Chciałam przez to zachęcić respondentów do komentowania kwestionariusza.

Pilotaż przeprowadziłam w Decathlonie w sobotę 22 kwietnia 2006 testując ankietę na siedemnastu klientach, wybierając ich losowo wśród odwiedzających sklep.

Oto wnioski:

  • ankieta j est stanowczo za długa;
  • respondenci nie czytają wyjaśnień;
  • tylko 3 osoby wypełniły ankietę do końca i bez błędów;
  • koniecznie trzeba poprawić kwestionariusz;
  • niektórzy klienci zainteresowani byli celami i wynikami badania.

W związku z powyższym znacznie zmodyfikowałam ankietę. Objaśnienia zredukowałam do minimum. Usunęłam też podział kwestionariusza na części. Zlikwidowałam pytanie dotyczące mało ważnych czynników. W związku z zainteresowaniem wynikami, postanowiłam dopisać pytanie o adres e-mail, na który wysłać miałam opracowane wyniki ankiety. Część „profil klienta” w całości umieściłam na pierwszej stronie, co poprawiło jednolitość kwestionariusza. Z listy czynników komplementarnych usunęłam 6 kryteriów, które zostały uznane za nieważne przez personel Decathlonu w ankiecie ważności.

Nowa ankieta liczyła 3 strony i zdawała się dużo bardziej logiczna.

Etap I: Brainstorm: atrybuty satysfakcji klientów

5/5 - (2 votes)

Burza mózgów została zrealizowana zgodnie z planem 10 kwietnia 2006 podczas jednego z cotygodniowych zebrań kadry. Grupą ekspertów biorących udział w badaniu było 9 kierowników rejonów oraz dyrektor. Opracowane dossier o charakterze prowadzonych przeze mnie badań, jego etapach i celach wraz z krótkim objaśnieniem reguł brainstorm, trafiła w ręce każdego uczestnika na trzy dni wcześniej – 7 kwietnia 2006 roku (patrz: załącznik 1, tłumaczenie załącznik 2). Pierwsze 5 minut, z planowanych 30 minut, mojego wystąpienia poświęciłam na powtórzenie najważniejszych informacji zamieszczonych w dossier: istota badań, rola brainstorm w badaniach, cele brainstorm, ważne definicje – czyli satysfakcji oraz czynników satysfakcji, reguły brainstorm. Zostało postawione pytanie: „Jakie elementy wpływają na satysfakcję klientów odwiedzających sklep Decathlon w Auxerre?”. Następnie, jeden z uczestników, pełniący również rolę sekretarza tegoż zebrania, zapisywał propozycje czynników satysfakcji klienta na kartach flipchartu, dodając również własne propozycje. Każda zapełniona strona przyczepiana była na ścianie tak, by widoczna była dla wszystkich uczestników brainstorm.

Badanie wypadło bardzo dynamicznie dając w efekcie 5 stron formatu A0, na których zapisane zostały 73 pomysły. Analizę przeprowadziłam razem z dyrektorem oraz z jednym z kierowników. Atrybuty o podobnym znaczeniu zostały zredukowane. Niektóre zostały zastąpione bardziej zrozumiałymi odpowiednikami. Całość usystematyzowaliśmy w 6 grup: produkt, ekipa, otoczenie, handel, łatwość zakupu, usługi.

Grupa «Ekipa » :

miła obsługa SBRAM

towarzyszenie (wewnątrz sklepu) dynamizm sprzedawców sprzedawcy sportowcami schludność ekipy słuchanie klienteli

rozpoznawalność imienna personelu stroje firmowe

dyspozycyjność sprzedawców kompetencje techniczne

Grupa « Handel »

komunikacja bezpośrednia katalogi

operacje handlowe (np. wiosna) sprzedaże flash

telewizory (obrazy filmowe o sporcie)

dynamizm sklepu

szybka dostawa

opis techniczny

atelier odkrywcze

okazyjne otwarcia sklepu do późnych godzin wieczornych

Tete de Gondole (miejsce prezentacji dobrych ofert, inaczej pażetka)

Grupa « Łatwość zakupu » :

Grupa « Produkt » :

cena

jakość produktu wybór produktów wybór marek produkty zachęcające raport jakości do ceny ekspozycja produktu innowacyjność produktów sezonowość produktów dyspozycyjność produktów marki Pasje produkt niebieski partnerstwo techniczne

Grupa « Otoczenie » :

centrum handlowe dostępność sklepu czystość muzyka bezpieczeństwo

przestrzenność (alejki w sklepie) oświetlenie

rozwój wizerunku sklepu

orientacja (oznaczenia) zamówienia klientów zero czekania w rejonie i przy kasach klarowna oferta ceny na wysięgnikach

Grupa « Usługi » :

parking

przestrzeń do gier i zabaw

strona internetowa Decathlon

karta klienta

przymierzalnie

serwis posprzedażowy

toalety

dystrybutor

kredyt Alsolia

papier upominkowy

jeżdżące koszyki, wózki

informacje klubowe

towarzyszenie na zewnątrz (kiedy potrzeba)

punkt informacyjny

wydarzenia (Trocathlon)

godziny otwarcia

polityka wymiany

dostawy do domu

Koncepcja działań zwiększających skuteczność badanego przedsiębiorstwa

5/5 - (2 votes)

rozdział pracy magisterskiej

Kluczem do opracowania właściwej koncepcji działań zwiększających skuteczność przedsiębiorstwa jest wybranie odpowiednich kryteriów, nad którymi należy pracować.

Do tego celu opracowałam rysunek 32.

Na osi argumentów, umieściłam skalę ważności (od 1 do 10), począwszy od 5,5, ponieważ nie było niższych wartości średnich ocen ważności dla kryteriów pierwszej listy.

Na osi wartości umieściłam skalę ocen satysfakcji (od 1 do 10) począwszy od 6,5, ponieważ nie było niższych wartości średnich ocen satysfakcji dla kryteriów pierwszej listy. Prosta x = 7,49 ma za zadanie podzielić kryteria, których poziom ważności jest niższy bądź wyższy od wartości średniej ważności (7,49 jest średnią poziomów ważności 22 kryteriów pierwszej listy). Prosta y = 7,33 ma za zadanie podzielić kryteria, z których poziom satysfakcji jest niższy bądź wyższy od wartości średniej satysfakcji (7,49 jest średnią poziomów satysfakcji 22 kryteriów pierwszej listy). Rolą prostej x = y jest podział kryteriów na takie, których poziom satysfakcji przewyższa lub nie poziom ważności (w skali od 1 do 10). Cyfry rzymskie są oznaczeniami poszczególnych ćwiartek.

Rysunek 32. Układ współrzędnych ważność – satysfakcja (wg średnich ocen przyznanych przez klientów)

Źródło: Opracowanie własne.

Według Hilla i Alexandra należy skupić się na kryteriach, których ważność przewyższa poziom satysfakcji. W tym wypadku należałoby się zająć wszystkimi kryteriami, znajdującymi się pod prostą x = y (13 kryteriów). Na szczególną uwagę zasługują te, których odległość od tej prostej jest największa, czyli czynniki: „jakość produktów”, „raport jakości do ceny” oraz „ceny produktów”.

Sugeruj ąc się teoriami klasycznymi na temat segmentacji, można powiedzieć, iż:

  • docelowo należy dążyć do umieszczenia wszystkich kryteriów nad osią x = y, wtedy to poziom satysfakcji przewyższy poziom ważności kryteriów, co w domyśle oznacza, że klienci otrzymuj ą od przedsiębiorstwa więcej niż oczekuj ą;
  • najwięcej uwagi należy poświęcić kryteriom w ćwiartce IV, ponieważ należą do tych ważniejszych, a poziom satysfakcji z nich jest relatywnie niski (niższy od średniej satysfakcji ze wszystkich kryteriów), więc należy dążyć do przesunięcia ich do ćwiartki III;
  • kryteria ćwiartki III są również bardzo ważne, jednak poziom satysfakcji z ich realizacji jest dość zadowalaj ący, należy dążyć do przesunięcia wszystkich kryteriów ponad prostą x = y, priorytetami zmian będą te kryteria, które najbardziej odsunięte są od prostej x = y;
  • niemal wszystkie kryteria ćwiartki II znajdują się ponad prostą x = y; jest to efekt zadowalaj ący, mimo iż kryteria te są relatywnie mało ważne (ich poziom ważności jest niższy od średniej ważności ze wszystkich kryteriów);
  • kryteria z ćwiartki I prawie wszystkie znajduj ą się ponad prostą x = y, a tymi, które znajduj ą się pod nią, nie trzeba się zajmować natychmiast, ponieważ relatywnie są mało ważne (poziom ważności poniżej średniej ważności ze wszystkich kryteriów).

Z powyższych rozważań wynika, iż w pierwszej kolejności należy zająć się siedmioma kryteriami z ćwiartki IV (raport jakości do ceny, ceny produktów, dyspozycyjność sprzedawców, wybór produktów, serwis posprzedażowy, ceny na wysięgnikach, klarowność oferty), następnie czterema z ćwiartki III (jakość produktów, kompetencje techniczne, grzeczność personelu, czystość sklepu i personelu). Dopiero na końcu można spróbować przenieść dwa kryteria z ćwiartki I (zero czekania, dynamizm sklepu) ponad linię x = y.

Analiza kryteriów listy drugiej jest nieco trudniejsza. Liczba wskazań poszczególnych kryteriów jest bardzo różna, więc i ich ważność jest różna. Jednak można stwierdzić, które kryteria powinny zostać poddane analizie. Będą to kryteria wskazane największą ilość razy, co dowodzi ich ważności: „wybór marek” (wskazane 137 razy) oraz „dostępność produktów” (wskazane 117 razy) . Potraktowałam je jako położone po lewej stronie prostej y = 7,49, czyli powyżej średniej wartości ważności kryteriów. Umiejscowiłam je też poniżej prostej x = y, ponieważ wybierając je, klienci nadawali im ważność 9 lub 10.

Tabela 25. Charakterystyka najważniejszych kryteriów „drugiej listy”

Kryterium Poziom

ważności

Poziom

satysfakcji

Ćwiartka Relacja

do prostej x = y

Wybór marek >7,49 7,01 IV poniżej
Dostępność produktów >7,49 6,96 IV poniżej

Źródło: Opracowanie własne.

Poprzednio wymienione atrybuty pogrupowałam celem identyfikacji działań naprawczych:

  • grupa „produkt”:
  • jakość produktów,
  • ceny produktów,
  • raport jakości do ceny;
  • grupa „personel”:
  • dyspozycyjność sprzedawców,
  • dostępność produktów,
  • ceny na wysięgnikach
  • dyspozycyjność produktów,
  • klarowność oferty,
  • kompetencje techniczne,
  • grzeczność personelu ,
  • zero czekania (rejon + kasa);
  • grupa „usługi”:
  • wybór marek,
  • wybór produktów,
  • serwis posprzedażowy.